Nhà lưới trồng rau thủy canh – Một số ưu điểm và lưu ý khi ứng dụng mô hình

Những nước có nền nông nghiệp phát triển theo hướng công nghệ cao như Mỹ, Nhật Bản,… thì thiết kế nhà lưới trồng rau thủy canh đã được phát triển từ lâu và có tới hơn 70% trang trại đã ứng dụng, vì chúng luôn mang lại hiệu quả trồng trọt cao.

Mỗi quốc gia lại có những hệ thống trồng rau thủy canh nhà lưới khác nhau và Việt Nam cũng vậy! Từ việc canh tác ở quy mô vừa và nhỏ đến lớn, mô hình này giải quyết được các vấn đề nguồn nước, đất và cho năng suất cao. Bên cạnh đó việc kết hợp sản xuất thủy canh trong nhà lưới sẽ tạo ra những sản phẩm rau sạch đảm bảo an toàn cho thị trường và giải quyết ảnh hưởng của điều kiện thời tiết khí hậu đến cây trồng.

Phương pháp trồng rau thủy canh là gì?

Trồng rau thủy canh là một dạng canh tác không sử dụng đất để trồng mà trồng trực tiếp vào môi trường dinh dưỡng hoặc trên các giá thể như mút xốp, trấu hay viên nén xơ dừa,…

Hiện nay, người ta chia thủy canh làm 3 loại chính:

  • Hệ thống thủy canh tĩnh: là phương pháp trồng rau trên giá thể với dung dịch thủy canh đứng yên đặt trong một thùng chứa, rễ cây ngập chìm trong nước có chứa dung dịch dinh dưỡng. 
  • Hệ thống thủy canh hồi lưu: sử dụng hệ thống thùng chứa dung dịch dinh dưỡng và bơm tuần hoàn lên những ống trồng rau thủy canh.
  • Hệ thống khí canh: đây là dạng thủy canh có kỹ thuật cao nhất. Rễ phơi trong không khí và được phun sương bằng dung dịch dinh dưỡng. Việc phun sương thường được thực hiện mỗi vài phút. Như vậy, cây vừa có đủ thức ăn, vừa có đủ nước uống và luôn có không khí để thở.

Ưu và nhược điểm của mô hình nhà lưới trồng rau thủy canh

Mô hình nhà lưới trồng rau thủy canh đã rất phổ biến ở nước ta, vì tính tính tự động cao, cho năng suất tốt và mang lại hiệu quả cao. Bên cạnh đó việc sử dụng lưới phủ bên ngoài sẽ giúp rau đảm bảo an toàn, ngăn chặn côn trùng tấn công và hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Bên cạnh đó, trồng rau theo phương pháp này chất lượng rau củ sẽ ngon hơn bởi nó giữ được trạng thái dinh dưỡng tốt nhất.

Mô hình này là một sự nghiên cứu đột phá và thiết thực. Nhất là đối với các địa điểm có điều kiện đất đai không quá thuận lợi hoặc khu vực có nguồn nước khan hiếm. Để giúp bà con nông dân hiểu rõ về lợi ích của cũng như các biện pháp khắc phục và tối ưu hoá hiệu quả trong công tác trồng trọt, Lực Sĩ Nhà Nông sẽ giới thiệu một số ưu và nhược điểm của mô hình này.

Ưu điểm

  • Có thể chủ động điều chỉnh các chất dinh dưỡng cho cây và cung cấp dinh dưỡng theo từng loại rau trồng.
  • Trồng rau liên tục quanh năm mà không phân biệt điều kiện khí hậu. Đồng thời loại bỏ các chất gây hại cho rau và loại bỏ các chất tồn dư từ vụ trước. Từ đó sẽ làm tăng năng suất rau trồng dẫn đến bà con thu được lợi nhuận cao.
  • Ngăn ngừa côn trùng tấn công cũng như sâu bệnh hại lá, từ đó gần như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và điều chỉnh được hàm lượng dinh dưỡng nên tạo ra sản phẩm rau an toàn đối với người sử dụng.
  • Giảm hư hại rau do mưa gió làm dập nát lá rau và bảo vệ rau trồng khỏi các tác động của thời tiết
  • Tiết kiệm nước tưới do cây sử dụng trực tiếp nước trong dụng cụ đựng dung dịch.
  • Bất cứ gia đình nào cũng có thể trồng mà không phải chạy khắp nơi tìm đất trồng cây trong khi xung quanh đều là bê tông cốt thép.
  • Rau trồng thủy canh trong nhà lưới thường phát triển nhanh hơn từ 30% đến 50%, rau lớn nhanh nhưng không bị dư lượng hoá học trên cây trồng, đảm bảo an toàn.
  • Giảm chi phí công lao động và không tốn nhiều thời gian chăm sóc do không phải thực hiện một số khâu như làm đất, làm cỏ, vun xới và tưới.

Nhược điểm:

  • Cần chi phí đầu tư ban đầu một lần cao, nhưng nếu chắc chắn có đầu ra thì nhanh thu hồi vốn và giảm chi phí đầu tư ban đầu.
  • Diện tích đầu tư chỉ ở mức nhỏ hơn 500m2, nếu tính toán không chính xác diện tích nhà lưới và cây trồng thì sẽ rất dễ phát sinh nấm bệnh. Nên muốn thực hiện diện tích rộng phải tham khảo ý kiến của các chuyên gia.
  • Che kín quá thì sẽ gây hiệu ứng nhà kính nên cần dùng sử dụng lưới chắn côn trùng che phủ có mật độ lỗ lưới phù hợp để tránh nhiệt độ lên cao trong mùa nắng nóng gây ảnh hưởng đến sự phát triển của rau.
  • Các loại dung dịch trồng rau thường khó pha chế nên cần điều chỉnh liều lượng cụ thể và khi cây bị sau bệnh thì tốc độ lan truyền sẽ nhanh hơn các phương pháp khác.

Tuy là 4 nhược điểm, nhưng thật sự khi ứng dụng vào thực tế thì đều có thể khắc phục được và vẫn phát huy tốt tác dụng của trồng rau thủy canh trong nhà lưới.

Trồng rau thuỷ canh trong nhà lưới

Một số lưu ý khi ứng dụng mô hình nhà lưới trồng rau thủy canh

Khi thiết kế nhà lưới trồng rau bạn cần phải lưu ý một số kỹ thuật dưới đây để cho năng suất và chất lượng rau tốt:

  • Chọn ống thủy canh uPVC chuyên dụng cho thủy canh. Bởi nó bền đẹp, không bám bẩn và dễ vệ sinh. Đồng thời ống có khả năng chống nắng cao, giúp ổn định nhiệt độ và độ PH cho môi trường sống của cây.
  • Nên chọn không gian thoáng đãng và có nắng để thiết kế nhà lưới cho cây rau dễ dàng quang hợp và phát triển xanh tốt hơn.
  • Hệ thống nước là điều quan trọng của trồng rau thủy canh. Thiết kế đường cấp và đường thoát nước như thế nào? Hệ thống thiết kế ống chìm hay nổi so với mặt đất? Máng dốc về phía nào? Đó là những vấn đề cần được nghiên cứu kỹ lưỡng.
  • Phải chú ý đến dung dịch thủy canh, không những pha theo đúng tỉ lệ, đúng hàm lượng theo mỗi loại rau mà còn phải thường xuyên kiểm tra lượng dung dịch thủy canh có trong ống. Bởi mùa hè nắng nóng, dung dịch sẽ rất nhanh cạn. Phải luôn đảm bảo lượng dưỡng chất ngập 2/3 ống.

Cuối cùng khi áp dụng bất kỳ mô hình nào cũng có tồn tại 2 mặt ưu – nhược điểm nên chúng ta cần tuân thủ một số lưu ý riêng, nhìn nhận được ưu điểm để phát huy và nhược điểm để tìm cách khắc phục chúng một cách tốt nhất.

Lực Sĩ Nhà Nông